Czasy Królestwa kongresowego. Hrabianka Joanna Grudzińska z niezamożnej rodziny szlacheckiej nieoczekiwanie zostaje żoną Wielkiego Księcia Konstantego Pawłowicza. Jest on dowódcą polskiej armii, faktycznie samowładnym namiestnikiem z ramienia cara. Joanna wychodzi za mąż wbrew własnej woli. Jednak do mariażu skłania ją presja rodziny i otoczenia, bardzo bowiem warstwy polskie liczą na jej wpływ u Konstantego. Czy jednak Joanna nie zawiedzie pokładanych w niej nadziei? Drugim z wątków powieści jest fikcyjna miłość Joanny do majora Waleriana Łukasińskiego - patrioty, członka i przywódcy tajnych polskich organizacji patriotycznych. Miłości nieszczęśliwej, los Łukasińskiego będzie bowiem tragiczny... Związek Joanny Grudzińskiej i Konstantego, jej miłość do majora to główne wątki "Księżny łowickiej". Jeśli idzie jednak o tło utworu, stanowi ono doskonałą literacką panoramę społeczno-polityczną Królestwa Polskiego (Kongresówki)w latach 1818-1831. Widzimy bezduszne rządy namiestnicze Wielkiego Księcia, bezwzględną dyscyplinę, jaką zaprowadza w dowodzonym przez siebie wojsku polskim, spiski patriotyczne, opozycję antycarską - zarówno legalną, jak i nielegalną, prześladowania polskich patriotów przez tajną carską policję i zauszników Wielkiego Księcia i inne. W końcowych partiach utworu czytelnik jest świadkiem przygotowań do wybuchu walki niepodległościowej... Ponadto powieść zawiera wiele ciekawych scenek z życia zarówno warstw arystokratycznych Kongresówki, jak i życia innych obywateli - mieszczan, inteligencji, żołnierzy, polskiej kadry dowódczej w wojsku i innych. Gąsiorowski podaje także wiele cennych informacji o życiu obyczajowym stolicy. Można stwierdzić, że stworzył utwór będący literacką mozaiką społeczno-polityczną Królestwa Kongresowego. A dzieje życia, małżeństwa i nieszczęśliwej miłości Joanny Grudzińskiej wykorzystał jako pretekst do ukazania tej problematyki. Pragnę polecić "Księżną łowicką" czytelnikom kochającym powieści historyczne. Jest to utwór ciekawy, pisany barwnym językiem, który zainteresuje czytającego, nie pozwalając mu się oderwać od lektury. Moim zdaniem, jedna z najlepszych powieści Gąsiorowskiego. Naprawdę warto poświęcić czas na jej lekturę.